Gömülü Diş Çekimi

Gömülü diş, normal sürme zamanı tamamlandığı halde ağız içerisinde beklenen konumuna ulaşamamış ve bir bölümü ya da tamamı diş eti veya çene kemiği içerisinde kalmış diştir. Gömülü dişlerle en sık 20 yaş dişlerinde karşılaşsak da köpek dişleri, küçük azı dişleri ve diğer kalıcı dişler de gömülü kalabilir.

Gömülü bir diş tespit edildiğinde ilk yaklaşımımız doğrudan çekim kararı vermek değildir. Dişin konumu, hastanın yaşı, komşu dişlerle ilişkisi, oluşturduğu şikâyetler ve çevre dokularda herhangi bir probleme neden olup olmadığı birlikte değerlendirilmelidir. Herhangi bir hastalık bulgusu göstermeyen bazı gömülü dişler düzenli klinik ve radyografik kontrollerle takip edilebilir.

Dentsmile Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde Üsküdar gömülü diş çekimi planlamasında özellikle dişin kemik içerisindeki konumunu ve sinir kanalı, maksiller sinüs gibi önemli anatomik yapılarla ilişkisini değerlendiriyoruz. Cerrahi yöntemin belirlenmesinde bu değerlendirme önemli bir yere sahiptir.

Dişler Neden Gömülü Kalır?

Bir dişin normal şekilde sürebilmesi için çene kemiğinde yeterli alanın bulunması ve dişin uygun yönde gelişmesi gerekir.

Çene içerisinde yeterli yer bulunmadığında diş tamamen süremeyebilir veya farklı bir yöne doğru gelişebilir. Özellikle 20 yaş dişlerinde çenenin en arka bölümündeki alan yetersizliği sık karşılaşılan nedenlerden biridir.

Gömülü diş oluşumunda;

• Çenede yeterli sürme alanının bulunmaması,

• Dişin farklı açıyla gelişmesi,

• Komşu dişlerin sürme yolunu engellemesi,

• Dişin gelişimsel olarak farklı bir konumda bulunması,

• Bazı kistik veya patolojik oluşumlar,

• Süt dişleri ve daimi dişlerin sürme sürecindeki bazı düzensizlikler

etkili olabilir.

Gömülü dişin nedeni ve konumu her hastada aynı değildir. Bu nedenle tedavi kararı kişiye özel değerlendirme gerektirir.

Gömülü Diş Hangi Durumlarda Çekilir?

Gömülü dişin varlığı tek başına çekim nedeni değildir.

Ancak gömülü veya yarı gömülü diş çevresinde tekrarlayan enfeksiyon gelişiyorsa, komşu dişe zarar veriyorsa veya farklı bir patolojiyle ilişkiliyse çekim gündeme gelebilir.

Özellikle;

• Tekrarlayan ağrı ve enfeksiyon,

• Gömülü diş çevresinde şişlik,

• Yarı gömülü diş çevresinde tekrarlayan diş eti iltihabı,

• Gömülü diş veya komşu dişte çürük,

• Komşu diş kökünde hasar,

• Kistik oluşum veya başka bir patolojik değişiklik,

• Ortodontik veya diğer tedavileri etkileyen gömülü diş varlığı

durumlarında cerrahi tedavi değerlendirilebilir.

Çekimin sağlayacağı fayda ile cerrahi işlemin olası risklerinin birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Yarı Gömülü Dişlerde Enfeksiyon

Özellikle alt 20 yaş dişlerinde dişin bir bölümü ağız içerisine sürerken diğer bölümü diş eti altında kalabilir.

Bu durumda dişin üzerindeki diş eti dokusunun altında temizlenmesi güç bir alan meydana gelir. Yiyecek artıkları ve bakterilerin bu bölgede birikmesi sonucunda perikoronitis adı verilen enfeksiyon gelişebilir.

Perikoronitis sırasında;

• Arka bölgede ağrı,

• Diş etinde şişlik ve kızarıklık,

• Kötü tat veya ağız kokusu,

• Çiğneme sırasında hassasiyet,

• Ağız açmada güçlük

görülebilir.

Enfeksiyonun şiddetine göre önce akut tablonun kontrol altına alınması ve ardından gömülü diş için kalıcı tedavinin planlanması gerekebilir.

Gömülü Diş Çekimi Öncesinde Nasıl Bir Değerlendirme Yapılır?

Gömülü diş cerrahisinde işlem öncesi planlama, çekimin kendisi kadar önemlidir.

Öncelikle hastanın genel sağlık durumu ve kullandığı ilaçlar değerlendirilir. Ardından ağız içi muayene ve radyografik inceleme yapılır.

Panoramik röntgen ile dişin;

• Kemik içerisindeki derinliği,

• Sürme açısı,

• Kök sayısı ve şekli,

• Komşu dişlerle ilişkisi,

• Çevresindeki kemik yapısı,

• Önemli anatomik yapılara yakınlığı

hakkında bilgi edinilebilir.

İki boyutlu görüntünün yeterli olmadığı durumlarda üç boyutlu görüntülemeye ihtiyaç duyulabilir.

Gömülü Diş Çekiminde 3D Tomografi Gerekir mi?

Her gömülü diş çekiminde 3D dental tomografi (CBCT) gerekli değildir.

Ancak özellikle alt çenedeki gömülü 20 yaş dişlerinin kökleri inferior alveolar sinir kanalıyla yakın ilişkide görünüyorsa, ilişkinin üç boyutlu olarak değerlendirilmesi gerekebilir.

Benzer şekilde üst çenedeki gömülü dişlerde maksiller sinüs veya farklı anatomik yapılarla ilişkinin ayrıntılı incelenmesi gereken durumlarda CBCT'den yararlanılabilir.

Üç boyutlu görüntülemenin amacı gereksiz görüntüleme yapmak değil, iki boyutlu radyografinin tedavi planlaması için yeterli olmadığı seçilmiş vakalarda daha ayrıntılı anatomik bilgi elde etmektir.

Gömülü Diş Çekimi Nasıl Yapılır?

Gömülü diş çekimi genellikle lokal anestezi altında gerçekleştirilen cerrahi bir işlemdir.

Anestezi sağlandıktan sonra dişe ulaşmak için diş eti dokusu kontrollü şekilde açılır. Dişin üzerinde kemik bulunuyorsa yalnızca gerekli miktardaki kemik dokusu kaldırılır.

Gömülü dişi her zaman tek parça halinde çıkarmaya çalışmak doğru değildir.

Özellikle yatay veya açılı konumdaki dişlerde, dişin kontrollü olarak birkaç parçaya ayrılması çevredeki kemik dokusuna daha az müdahale edilmesine yardımcı olabilir.

Diş çıkarıldıktan sonra cerrahi alan kontrol edilir ve gerekli temizlik yapılır. Ardından diş eti dokusu uygun konuma getirilerek dikiş uygulanabilir.

Gömülü 20 Yaş Dişi Çekimi

Gömülü diş cerrahisinde en sık karşılaşılan vakalar 20 yaş dişleridir.

20 yaş dişleri tamamen kemik içerisinde kalabileceği gibi kısmen sürmüş veya yatay ve açılı şekilde konumlanmış olabilir.

Cerrahi işlemin zorluğunu yalnızca dişin gömülü olması belirlemez.

Dişin;

• Kemik içerisindeki derinliği,

• Açısı,

• Köklerinin şekli,

• Çevresindeki kemik miktarı,

• Komşu ikinci büyük azı dişiyle ilişkisi,

• Sinir kanalı veya sinüs gibi anatomik yapılara yakınlığı

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle alt çenedeki 20 yaş dişlerinde sinir kanalıyla ilişkinin işlem öncesinde değerlendirilmesi önemlidir.

Gömülü Köpek Dişleri Çekilir mi?

Gömülü köpek dişlerinin tedavisi 20 yaş dişlerinden farklı değerlendirilmelidir.

Köpek dişleri hem çiğneme fonksiyonu hem de gülüş estetiği açısından önemli dişlerdir. Bu nedenle uygun vakalarda gömülü köpek dişini çekmek yerine dişin cerrahi olarak açığa çıkarılması ve ortodontik tedaviyle doğru konumuna getirilmesi tercih edilebilir.

Dişin konumu, sürme yönü, hastanın yaşı ve komşu diş kökleriyle ilişkisi tedavi kararını etkiler.

Dolayısıyla gömülü diş tedavisi her zaman diş çekimi anlamına gelmez.

Özellikle gömülü köpek dişlerinde ortodonti ve cerrahi yaklaşımın birlikte planlanması gerekebilir.

Gömülü Diş Çekimi Sırasında Ağrı Hissedilir mi?

Gömülü diş çekimi genellikle lokal anestezi altında yapılır.

Yeterli anestezi sağlandığında cerrahi işlem sırasında keskin ağrı hissedilmemesi beklenir. Hasta işlem sırasında basınç, hareket veya titreşim hissedebilir.

Anestezinin etkisi geçtikten sonra cerrahi alanın kapsamına bağlı olarak ağrı ve hassasiyet oluşabilir.

Hekimin önerdiği ilaçların uygun şekilde kullanılması ve ameliyat sonrası bakım önerilerine uyulması bu dönemin daha kontrollü geçirilmesine yardımcı olur.

Gömülü Diş Çekimi Sonrası Şişlik

Gömülü diş çekiminden sonra şişlik görülmesi normal iyileşme sürecinin bir parçası olabilir.

Özellikle kemik içerisinde derin konumlanan dişlerde veya daha kapsamlı cerrahi girişimlerde şişlik basit diş çekimlerine göre daha belirgin olabilir.

Şişlik genellikle ilk günlerde belirginleşebilir ve sonrasında azalmaya başlaması beklenir.

Hekimin uygun gördüğü durumlarda erken dönemde dışarıdan aralıklı soğuk uygulama yapılabilir.

Şişliğin giderek artması, ateş, kötü tat veya koku, belirgin yutma güçlüğü ya da genel durum bozukluğunun eşlik etmesi halinde kontrol gerekir.

Gömülü Diş Çekimi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Cerrahi sonrasında özellikle ilk 24 saat çekim bölgesinde oluşan kan pıhtısının korunması önemlidir.

Bu dönemde;

• Kuvvetli ağız çalkalamaktan,

• Sık sık tükürmekten,

• Çekim bölgesini dil veya parmakla kurcalamaktan,

• Çok sıcak yiyecek ve içeceklerden,

• Sigara ve tütün ürünlerinden,

• Pipet kullanımından,

• Yoğun fiziksel aktiviteden

kaçınılması önerilebilir.

Hekim tarafından verilen ilaçlar varsa tarif edildiği şekilde kullanılmalıdır.

Ağız hijyeninin tamamen bırakılması doğru değildir. Diğer dişlerin temizliğine devam edilmeli, cerrahi bölgenin temizliği ise hekimin önerdiği şekilde yapılmalıdır.

Gömülü Diş Çekimi Sonrası Ağrı Ne Zaman Önemlidir?

Cerrahi çekim sonrasında belirli düzeyde ağrı ve hassasiyet beklenebilir. Normal iyileşmede bu şikâyetlerin zaman içerisinde azalması gerekir.

İlk günlerden sonra ağrının azalmak yerine belirgin şekilde artması, zonklayıcı hale gelmesi veya kulağa ve çevre bölgelere yayılması durumunda çekim alanının kontrol edilmesi gerekir.

Bu tablo bazı hastalarda kan pıhtısının bozulmasıyla ilişkili alveolit (kuru soket) nedeniyle ortaya çıkabilir.

Ağrıya giderek artan şişlik, ateş veya kötü tat gibi belirtiler eşlik ediyorsa enfeksiyon açısından da değerlendirme yapılmalıdır.

Gömülü Diş Çekiminin Olası Riskleri

Her cerrahi girişimde olduğu gibi gömülü diş çekiminde de bazı komplikasyonlar görülebilir.

Bunlar arasında;

• Ağrı ve şişlik,

• Kanama,

• Enfeksiyon,

• Alveolit,

• Ağız açmada geçici kısıtlılık,

• Komşu diş veya restorasyonların etkilenmesi,

• Üst çenedeki bazı çekimlerde sinüsle ilişkili komplikasyonlar,

• Alt çenedeki bazı gömülü dişlerde sinir etkilenmesine bağlı duyu değişiklikleri

yer alabilir.

Risk düzeyi her hasta için aynı değildir. Özellikle alt çene sinir kanalına yakın gömülü dişlerde cerrahi planlama daha ayrıntılı yapılmalıdır.

Sinir hasarı riskinin yüksek olduğu seçilmiş 20 yaş dişi vakalarında dişin tamamını çıkarmak yerine köklerin yerinde bırakıldığı koronektomi gibi alternatif yöntemler değerlendirilebilir.

Üsküdar'da Gömülü Diş Çekimi

Dentsmile Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde Üsküdar gömülü diş çekimi planlamasında temel yaklaşımımız, önce dişin çekilmesinin gerçekten gerekli olup olmadığını belirlemektir.

Şikâyet oluşturmayan ve çevre dokularda herhangi bir hastalık bulgusu bulunmayan bazı gömülü dişler takip edilebilir. Çekimin gerekli olduğu durumlarda ise cerrahi yöntemi belirlemeden önce dişin kemik içerisindeki konumu, kök anatomisi, komşu dişlerle ilişkisi ve çevredeki önemli anatomik yapılar değerlendirilir.

Gerekli vakalarda 3D dental tomografiden yararlanılarak özellikle sinir kanalı veya sinüsle olan ilişki daha ayrıntılı incelenebilir.

Üsküdar'da gömülü diş çekimi uygulamalarındaki temel amacımız yalnızca gömülü dişi çıkarmak değil; doğru endikasyonla, çevredeki kemik ve yumuşak dokuları mümkün olduğunca koruyan kontrollü bir cerrahi planlamaktır.